Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek demektir ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen yazmak iyi olur, çünkü bellek çabucak silikleşir. Aynı çubuğu iki kez denemek yanılmayı önler zira gürültülü yerlerde ince notalar çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Kısacası ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri önceden belirlemek işin temeli sayılır. Kriter netleşince her çubuk aynı terazide tartılır ve yorumlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme sırasında telefon kenarda durursa dikkat artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan davranıp sonuç çıkarmak kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat genellikle hafif ve temiz gelir tabii ki bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira gerçek karakter çoğu zaman burada saklıdır. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple sakin ilerlemek fayda getirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden sertçe notalar baskın olabilir nitekim ısınan tütün kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman net değildir, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya bölmek yeterlidir. Geçişleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir hem de aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman sabit ışık ve sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı kılar. Bir hafif notayı, beş de damakta baskın duran güçlü aromayı gösterir böylece odak bölünmez ve not kalitesi yükselir. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda kalır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan yarım notlar yazmak fazladan bir karmaşa yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası en çok kullanılan puandır, zira ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki puanlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu nedenle kül çizgisinin düzgün gitmesini da izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden baharatlı notalar erken öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı birikimi çok daha çabuktur. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz ısınma hızı ise aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin akar ve aromalar daha geç belirir hem de bu hız aromanın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar ama gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine yazmak unutulmamalı. Değişik çaplarda iki ürünü aynı oturumda tadarken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı en az yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan gelir: damaktaki his ve burun boşluğunun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal birbirini tamamlar fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta küçük gelse de sonuçları epey değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burundan hafifçe çıkarmak retrohale denemesidir mesela hafif bir soluk aromayı çok geniş açar. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını belirgin verir üstelik nezle halindeyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha hızlı geçirir sert bir çekiş ise narin notaları siler. Yoğunluk damakta düşük fakat burunda belirgin çıkabilir benzer biçimde ağır bir yemekten hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından önce koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak tarafı da detay göstermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük hissedilir ayrıca öğün arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir çünkü doymuş bir damak en güçlü notayı bile soluk gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler dili duyarsızlaştırır hem de aroma hissini düşürür. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha net görünür o nedenle temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz gerçekten tatlı içecekten hemen sonra baharatlı tonlar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay de kullanılabilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Ağız temizlendikten ardından iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan değerlendirme çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde yanış kısa sürdüğünden aroma dalgalanması daha az bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde hızla silinebilir. Bu yüzden başlangıç ve bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin payı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de sedir tonunu hızla gösterip sona erer çünkü değişim uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil de hemen bitince yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma katmanı azalır, ama yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bölüm kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir fikir sunmaz yani her tadım önceki denemenin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile zaman algıyı değiştirir bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde benzer aromalar her seferinde yeniden öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir tonu değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne dönüp göz atmak gelişimi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da boşa emeğe neden olur. Saat, puro ismi ile puan deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar sonradan okunduğunda şaşırtıcı sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan çok sapma çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap tonu gibi bir not tatmin edici sayılır. Sonradan okunduğunda net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk ise tatların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek mecburiyetinde olmaz. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir değerlendirme doğurur. San cristobal el principe puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve tonunu belirgin verebilir mesela ağır bir içim sönük bir aromayla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu yüksek tutar üstelik ağır bir duman notasız da kalabilir. Yani hafif içimli bir puro güçlü aroma verebilir tersi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk ayrımı aramak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi zaman ile tekrarlı not tutmayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada çubuk çabuk yanar ve baharatlı notalar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını da deftere geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli havada ise çekiş ağırlaşır hem de lezzet bastırılır sıcaklık ise yaprağın yanma hızını etkileyen başka bir değişkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net okunur tadım anı planlarken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, parfüm ise koku duyusunu bozar oysa gerçek neden çoğu zaman odadaki hava ya da koku olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Havasız bir odada koku yoğunlaşırsa sonraki çubuğun tadı hatalı okunabilir. Kapı aralığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı çok sertse kül yapısı bozulur.